Máy câu là gì? Phân biệt máy câu đứng, máy câu ngang và cách chọn máy phù hợp
Máy câu là một trong những bộ phận quan trọng nhất trong một bộ đồ câu hiện đại. Nếu cần câu quyết định khả năng thao tác, cảm giác và độ kiểm soát, thì máy câu lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chứa dây, ném mồi, thu dây, điều chỉnh lực hãm và xử lý cá khi dính.
Ngày nay, máy câu không còn là món đồ xa lạ với cần thủ. Sự phát triển của máy câu đứng, máy câu ngang, dây PE, dây fluorocarbon, cần lure, cần jig và các kỹ thuật câu hiện đại đã làm thay đổi rất nhiều cách người chơi tiếp cận bộ môn câu cá.
Một chiếc máy câu phù hợp sẽ giúp người chơi ném xa hơn, thu dây ổn định hơn, điều khiển mồi chính xác hơn và xử lý cá an toàn hơn. Ngược lại, chọn sai máy có thể khiến bộ đồ câu bị lệch, khó thao tác, nhanh mỏi tay hoặc không phát huy được hết hiệu quả của cần và dây.
Bài viết này sẽ giúp anh em hiểu rõ hơn về các loại máy câu cá phổ biến, đặc biệt là máy câu đứng và máy câu ngang, cũng như những thông số quan trọng cần biết khi chọn mua máy câu.
Máy câu là gì?
Máy câu là bộ phận được gắn trên cần câu, có nhiệm vụ chứa dây, xả dây khi ném mồi, thu dây khi kéo mồi hoặc kéo cá, đồng thời điều chỉnh lực hãm khi cá chạy.
Hiểu đơn giản, máy câu giúp người câu “nối dài tầm tay”. Nhờ có máy câu, người chơi có thể đưa mồi ra xa hơn, câu ở những tầng nước sâu hơn, kiểm soát dây tốt hơn và xử lý những con cá lớn hiệu quả hơn so với cách câu truyền thống chỉ dùng cần và dây.
Tùy theo kiểu câu, môi trường câu và thói quen sử dụng, người chơi có thể chọn các loại máy khác nhau như máy câu đứng, máy câu ngang, máy câu biển, máy câu surf, máy câu ISO, máy câu điện hoặc các dòng máy chuyên dụng khác.
Trong thực tế sử dụng tại Việt Nam, hai nhóm phổ biến nhất vẫn là:
Máy câu đứng
Máy câu ngang
Đây cũng là hai nhóm máy mà đa số người mới chơi cần hiểu rõ trước tiên.
Các loại máy câu phổ biến hiện nay
Máy câu có nhiều loại, nhưng nếu phân theo cách sử dụng và cấu tạo, có thể chia thành một số nhóm chính sau.
Máy câu đứng
Máy câu đứng, còn được gọi là máy đứng, máy dọc hoặc spinning reel, là dòng máy phổ biến nhất với đông đảo cần thủ Việt Nam.
Tên gọi máy câu đứng xuất phát từ cách máy được lắp trên cần. Khi gắn vào cần câu, spool của máy nằm theo hướng dọc so với thân cần, dây được xả ra khỏi spool theo dạng vòng.
Ưu điểm lớn nhất của máy câu đứng là dễ dùng, dễ làm quen, ít kén người chơi và phù hợp với nhiều kiểu câu. Người mới chơi thường bắt đầu với máy câu đứng vì thao tác ném đơn giản hơn, ít gặp lỗi rối dây hơn so với máy ngang.
Máy câu đứng có thể dùng cho nhiều bộ môn như câu lure, câu hồ, câu sông, câu biển nhẹ, câu ghềnh, câu suối, câu lục, câu lancer, câu surf và nhiều kiểu câu phổ thông khác.
Một số ưu điểm của máy câu đứng:
Dễ sử dụng với người mới chơi.
Đa dụng, dùng được nhiều kiểu câu.
Dễ chọn size theo nhu cầu.
Phù hợp với nhiều loại dây, từ dây mono đến dây PE.
Bảo dưỡng và sửa chữa tương đối dễ.
Tuy nhiên, máy câu đứng cũng có một số điểm cần lưu ý. Nếu chọn sai size, sai độ sâu spool hoặc dùng dây không phù hợp, máy có thể bị xoắn dây, xả dây không đều hoặc không đạt được khoảng cách ném mong muốn.
Máy câu ngang
Máy câu ngang là dòng máy có spool nằm ngang so với thân cần. Trong tiếng Việt, cách gọi “máy câu ngang” thường bao trùm cả hai nhóm lớn: máy ngang low profile và máy ngang conventional.
Máy câu ngang thường được nhiều người chơi lure yêu thích vì cảm giác điều khiển mồi tốt, độ kiểm soát cao và thao tác gọn khi đã quen. Tuy nhiên, máy ngang cũng đòi hỏi kỹ thuật hơn, đặc biệt là khả năng kiểm soát spool khi ném mồi.
Nếu người mới chơi chưa quen, máy ngang dễ bị rối dây, hay còn gọi là “nổ dây” hoặc “chim câu”. Nguyên nhân chủ yếu là tốc độ quay của spool nhanh hơn tốc độ dây thoát ra ngoài, khiến dây chùng và cuộn rối trên spool.
Vì vậy, khi chọn máy câu ngang, người chơi cần quan tâm nhiều đến hệ thống phanh, trọng lượng spool, dải mồi phù hợp, loại dây sử dụng và kinh nghiệm thao tác.
Máy ngang Low Profile
Máy ngang low profile là dòng máy có thân thấp, gọn, thường được anh em gọi vui là máy “mu rùa”. Đây là nhóm máy ngang phổ biến nhất trong câu lure hiện đại.
Low profile thường được dùng cho câu lure, câu cá chẽm, cá lóc, cá nhồng, cá măng, câu hồ dịch vụ, câu suối, câu light jig và nhiều kiểu câu cần thao tác mồi liên tục.
Điểm mạnh của máy ngang low profile là gọn tay, kiểm soát mồi tốt, dễ thao tác bằng một tay và cho cảm giác kết nối trực tiếp với mồi.
Trong nhóm này, nhiều người thường gặp các khái niệm như baitcasting, BFS, SV, DC, MGL, T-Wing… Đây là các kiểu thiết kế hoặc công nghệ giúp máy ném mồi tốt hơn, kiểm soát dây tốt hơn hoặc phù hợp với một dải mồi nhất định.
Máy ngang Conventional
Máy ngang conventional có thân tròn hoặc lớn hơn nhiều so với máy low profile. Ở Việt Nam, nhóm này thường được gọi là máy tròn hoặc máy ngang biển.
Dòng máy này thường dùng cho các kiểu câu nặng hơn như jigging, trolling, câu đáy, live bait, câu biển xa bờ hoặc các kiểu câu cần máy khỏe, chứa nhiều dây và chịu tải lớn.
So với máy ngang low profile, máy conventional không ưu tiên sự nhỏ gọn hoặc thao tác lure liên tục, mà tập trung nhiều hơn vào sức kéo, độ bền, dung lượng dây và khả năng làm việc trong môi trường biển.
Các dòng máy câu chuyên dụng khác
Ngoài máy câu đứng và máy câu ngang, thị trường còn có một số dòng máy chuyên dụng hơn.
Máy câu ISO
Máy câu ISO về cơ bản vẫn là một dạng máy câu đứng, nhưng được thiết kế cho kỹ thuật câu ISO ở các khu vực ghềnh đá, bờ kè, cầu cảng, rạn san hô hoặc những địa hình cần kiểm soát dây rất tinh tế.
Điểm dễ nhận biết của máy ISO là hệ thống thắng tay, thường gọi là lever brake. Thay vì chỉ phụ thuộc vào drag tự động như máy đứng thông thường, máy ISO cho phép người chơi điều chỉnh lực hãm bằng tay trong quá trình xử lý cá.
Dòng máy này phù hợp với những người chơi chuyên sâu, có kinh nghiệm và cần kiểm soát cá trong địa hình phức tạp.
Máy câu Surf
Máy câu surf là dòng máy được phát triển cho kiểu câu từ bờ biển, bờ sông, bờ hồ hoặc bãi rộng ra vùng nước xa. Ở Việt Nam, lối chơi này có thể gần với cách gọi dân dã là câu bạt bãi.
Máy surf thường là máy câu đứng có spool lớn, nông và thiết kế tối ưu cho khả năng thoát dây. Mục tiêu chính là giúp người chơi ném xa, chứa đủ dây và kiểm soát đường dây tốt khi câu ở không gian rộng.
Máy câu Ikada
Máy câu Ikada là dòng máy chuyên dùng cho kỹ thuật câu Ikada, thường gặp trong các điều kiện như bè, thuyền nhỏ, cầu cảng hoặc những điểm câu cần thả mồi gần, kiểm soát dây tinh tế và cảm nhận đáy rõ.
Dòng máy này không quá phổ biến với đa số người chơi tại Việt Nam, nhưng có giá trị riêng trong các kiểu câu chuyên biệt.
Máy câu Fly
Máy câu fly được dùng cho bộ môn fly fishing. Đây là kiểu câu đòi hỏi kỹ thuật cao, điều kiện phù hợp và cách sử dụng dây rất khác so với câu lure hay câu thông thường.
Tại Việt Nam, máy câu fly còn khá hiếm và chủ yếu phù hợp với nhóm người chơi chuyên sâu hoặc thích trải nghiệm phong cách câu đặc biệt.
Máy câu điện
Máy câu điện sử dụng điện năng để hỗ trợ thu dây, thường được dùng trong các kiểu câu biển sâu, câu xa bờ hoặc câu hạng nặng. Dòng máy này phù hợp với những tình huống cần kéo tải lớn, độ sâu lớn hoặc câu trong thời gian dài.
Với người chơi phổ thông, máy câu điện không phải lựa chọn cần thiết. Nhưng với câu biển chuyên sâu, đây là một dòng máy rất đáng chú ý.
Cấu tạo cơ bản của máy câu đứng
Máy câu đứng có cấu tạo khá phức tạp, nhưng khi chọn mua và sử dụng, người chơi chỉ cần nắm một số bộ phận chính.
|
|
|
Thân máy và chân máy
Thân máy là phần nền tảng của máy câu. Đây là nơi chứa bộ nhông, trục, bạc đạn và nhiều chi tiết chịu lực khác. Chân máy là phần gắn vào bát máy trên cần câu.
Thân máy có thể được làm từ nhiều vật liệu như nhựa, nhựa gia cường, carbon composite, hợp kim nhôm, nhôm cao cấp, magie hoặc các vật liệu đặc biệt do từng hãng phát triển.
Máy phổ thông thường dùng nhựa hoặc vật liệu composite để giảm giá thành và trọng lượng. Máy trung cấp và cao cấp có thể dùng carbon gia cường, nhôm hoặc magie để tăng độ cứng, giảm biến dạng khi tải nặng và cải thiện độ bền.
Một thân máy tốt cần đủ cứng để giữ bộ nhông hoạt động ổn định. Nếu thân máy quá mềm, khi kéo cá hoặc tải nặng, bộ nhông có thể bị lệch lực, khiến máy nhanh xuống cấp.
Tay quay và núm tay quay
Tay quay là bộ phận người chơi tác động trực tiếp để thu dây. Tay quay tốt cần chắc, ít rơ, truyền lực ổn định và phù hợp với kiểu câu.
Trên máy câu đứng, có nhiều kiểu tay quay như tay gấp, tay xuyên tâm, tay vặn cốt hoặc tay bắt trực tiếp vào trục. Các dòng máy cao hơn thường dùng tay quay bắt trực tiếp, ít rơ hơn và truyền lực tốt hơn.
Núm tay quay cũng có nhiều kiểu như núm chữ I, núm chữ T, núm tròn, núm bầu dục hoặc núm lớn cho câu nặng. Máy nhỏ thường dùng núm I hoặc T nhỏ. Máy lớn, máy biển hoặc máy jig thường dùng núm tròn, núm oval để cầm chắc và tạo lực tốt hơn.
Spool
Spool là phần chứa dây của máy câu. Với máy đứng, thiết kế spool ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xả dây, sức chứa dây và độ xa khi ném.
Spool có thể nông, sâu, cạn, siêu cạn hoặc thiết kế chuyên dụng cho từng loại dây. Spool cạn thường dùng với dây PE nhỏ hoặc câu finesse. Spool sâu dùng khi cần chứa nhiều dây hơn, ví dụ câu biển, câu surf, câu bạt bãi hoặc các kiểu câu cần khoảng cách xa.
Drag
Drag là hệ thống lực hãm của máy câu. Đây là một trong những thông số hay bị hiểu nhầm nhất.
Nhiều người gọi drag là lực kéo của máy, nhưng cách hiểu chính xác hơn là lực hãm trên spool. Drag giống như phanh của xe. Phanh lớn không có nghĩa là động cơ khỏe hơn. Tương tự, drag cao không đồng nghĩa máy khỏe hơn toàn diện.
Máy có khỏe hay không còn phụ thuộc vào bộ nhông, vật liệu, thân máy, trục, size máy và thiết kế tổng thể. Drag tốt giúp xả dây mượt khi cá chạy, hạn chế đứt dây, bung lưỡi hoặc quá tải cần.
Line Roller, Bail và Rotor
Line roller là con lăn dẫn dây khi thu dây vào máy. Bộ phận này rất quan trọng vì dây luôn đi qua đây khi máy hoạt động. Line roller tốt giúp giảm xoắn dây, giảm ma sát và tăng độ bền dây.
Bail, hay gọng xả, giúp mở dây khi ném và đóng lại khi thu dây. Bail cần chắc, đóng mở ổn định và không bị lỏng.
Rotor là phần quay quanh spool khi thu dây, giúp quấn dây đều lên spool. Rotor nhẹ và cân bằng tốt sẽ giúp máy vận hành mượt hơn, ít rung hơn.
Bộ nhông và trục chính
Bộ nhông là trái tim của máy câu. Trong máy đứng, các bộ phận như main gear, pinion gear, drive gear và main shaft ảnh hưởng trực tiếp đến độ khỏe, độ mượt và độ bền của máy.
Main gear, hay nhông chính, là bộ phận chịu lực lớn. Nhông có thể làm từ hợp kim nhôm, đồng, đồng thau, thép hoặc các hợp kim cao cấp. Máy cao cấp thường tối ưu giữa độ cứng, độ nhẹ và độ bền bằng các vật liệu tốt hơn.
Main shaft, hay trục chính, cũng rất quan trọng. Tuy nhiên, trục to không phải lúc nào cũng đồng nghĩa máy khỏe hơn. Vật liệu, độ chính xác gia công và thiết kế tổng thể mới là yếu tố quyết định.
Một hiểu lầm khác là khái niệm “trợ lực” trên máy câu. Thực tế, nhiều bộ phận mà người bán gọi là trợ lực chỉ có tác dụng ổn định spool hoặc giảm độ lắc khi tải, chứ không tạo thêm lực kéo cho máy.
Cấu tạo cơ bản của máy câu ngang
Máy câu ngang, đặc biệt là dòng low profile baitcasting, có cấu tạo khác máy đứng và đòi hỏi người chơi hiểu thêm về spool, bộ phanh và cơ chế rải dây.
|
|
|
|
Tay quay và Star Drag
Tay quay máy ngang thường chắc, ngắn và truyền lực trực tiếp. Một số dòng sử dụng tay nhôm, một số dòng cao cấp hoặc tay độ có thể dùng tay carbon để giảm trọng lượng và tăng độ cân bằng.
Star Drag là bộ phận điều chỉnh lực hãm khi cá kéo. Người chơi có thể xoay star drag để tăng hoặc giảm lực hãm tùy theo dây, cần, mồi và cá mục tiêu.
Clutch
Clutch là bộ phận ly hợp giúp xả spool khi ném mồi. Khi bấm clutch, spool được giải phóng để dây thoát ra. Sau khi quay tay hoặc gạt lại, máy sẽ trở về trạng thái thu dây.
Đây là bộ phận rất quan trọng trên máy ngang và cũng là nơi dễ phát sinh lỗi nếu máy bị bẩn, vào nước, va đập hoặc sử dụng lâu không bảo dưỡng.
Level Wind
Level wind, hay nhiều anh em gọi là con lừa, có nhiệm vụ rải dây đều trên spool khi thu dây. Đây là bộ phận giúp dây xếp đều, hạn chế dồn dây về một bên.
Tuy nhiên, level wind cũng có thể tạo thêm ma sát khi ném. Vì vậy, các hãng sản xuất có nhiều giải pháp để tối ưu phần này, ví dụ thiết kế lỗ thoát dây lớn hơn, dạng oval, dạng phễu hoặc các hệ thống đặc biệt như T-Wing trên một số dòng máy Daiwa.
Spool máy ngang
Spool là bộ phận cực kỳ quan trọng trên máy câu ngang. Khác với máy đứng, spool của máy ngang quay trực tiếp khi ném mồi. Vì vậy, spool càng nhẹ, càng cân bằng và càng ít ma sát thì khả năng ném mồi càng tốt.
Spool máy ngang có nhiều kích thước khác nhau như 70, 80, 100, 150, 200, 300… Size spool ảnh hưởng đến sức chứa dây, trọng lượng máy, dải mồi phù hợp và khả năng ném.
Spool nhỏ, nhẹ thường hợp với mồi nhẹ, câu finesse, BFS hoặc lure nhẹ. Spool lớn chứa nhiều dây hơn, phù hợp với mồi nặng, câu xa, câu cá lớn hoặc câu biển.
Bộ phanh máy ngang
Bộ phanh là phần quan trọng nhất giúp máy ngang kiểm soát tốc độ quay của spool khi ném. Nếu không có bộ phanh tốt, người chơi rất dễ bị rối dây.
Có ba nhóm phanh phổ biến:
Phanh ly tâm
Phanh ly tâm sử dụng lực văng khi spool quay để tạo lực hãm. Ưu điểm là nhẹ, đơn giản, cảm giác ném tự nhiên. Nhược điểm là cần tinh chỉnh kỹ hơn và có thể khó dùng với người mới.
Phanh từ
Phanh từ dùng lực từ để kiểm soát spool. Đây là hệ phanh rất phổ biến vì dễ dùng, dễ chỉnh và phù hợp với nhiều người chơi. Nhiều dòng máy ngang hiện đại sử dụng các biến thể phanh từ để tăng độ ổn định và giảm rối dây.
Phanh điện tử hoặc phanh điều khiển kỹ thuật số
Một số máy sử dụng cơ chế điều khiển điện tử để kiểm soát spool, ví dụ dòng DC của Shimano. Ưu điểm là kiểm soát dây tốt, hỗ trợ người chơi trong điều kiện gió hoặc mồi khó ném. Nhược điểm là giá cao hơn, trọng lượng có thể tăng và cảm giác ném tùy gu người dùng.
Cách đọc ký hiệu trên máy câu đứng
Khi nhìn tên một máy câu đứng, anh em thường gặp cấu trúc gồm tên hãng, tên dòng máy, concept, size, spool, body và gear.
Ví dụ một model có thể gồm các phần như: hãng sản xuất, tên máy, ký hiệu công nghệ, size máy, độ sâu spool, compact body, gear ratio và phiên bản.
Tên hãng và tên dòng máy
Tên hãng là những thương hiệu như Daiwa, Shimano, Penn, Abu Garcia, Okuma, Pioneer…
Tên dòng máy là tên riêng của từng series, ví dụ Stella, Twin Power, Vanford, Stradic, Certate, Saltiga, Freams, Legalis, Spinfisher, Battle…
Khi hỏi mua hoặc cần tư vấn, anh em nên cung cấp cả tên dòng máy và size. Chỉ hỏi “máy câu Shimano giá bao nhiêu” hoặc “máy câu Daiwa có không” là chưa đủ, vì mỗi hãng có rất nhiều dòng máy ở các phân khúc khác nhau.
Size máy câu đứng
Size là thông số rất quan trọng khi chọn máy câu. Size quyết định kích thước thân máy, sức chứa dây, trọng lượng, lực kéo phù hợp và kiểu câu nên sử dụng.
Với hệ size châu Á, thường gặp các cặp size dùng chung thân máy như:
1000 / 2000
2500 / 3000
4000 / 5000
6000
8000 / 10000 / 14000
18000 / 20000
Tùy hãng và từng đời máy, quy ước có thể khác nhau. Vì vậy, không nên chỉ nhìn con số size mà cần xem thêm trọng lượng máy, sức chứa dây, drag, tốc độ thu dây và thông số chính thức.
Cũng cần lưu ý rằng size 5000 của hãng này không nhất thiết bằng size 5000 của hãng khác. Hệ size châu Á, hệ size Mỹ và hệ size châu Âu/Úc có thể chênh lệch khá nhiều.
Ký hiệu spool
Một số ký hiệu spool thường gặp:
SSS: Super Shallow Spool, spool siêu cạn, thường dùng cho dây rất nhỏ, câu suối, UL, finesse.
S: Shallow Spool, spool cạn, hợp dây nhỏ hoặc dây PE mảnh.
D: Deep Spool, spool sâu, chứa nhiều dây hơn.
DH: Double Handle, tay quay đôi.
Spool cạn không phải lúc nào cũng yếu hơn spool sâu. Nó chỉ phù hợp với mục đích khác. Nếu chơi dây PE nhỏ, spool cạn giúp giảm lượng dây lót, giảm trọng lượng dây và tối ưu thao tác.
Ký hiệu body
Một số máy có ký hiệu C, nghĩa là Compact Body. Đây là kiểu máy sử dụng body nhỏ hơn so với size spool tương ứng.
Ví dụ, một máy C3000 có thể dùng thân máy nhỏ hơn nhưng spool size 3000. Thiết kế này giúp máy gọn và nhẹ hơn, phù hợp với các kiểu câu cần sự linh hoạt.
Gear Ratio
Gear ratio là tỉ số truyền động. Nó cho biết rotor hoặc spool quay bao nhiêu vòng khi người chơi quay một vòng tay quay.
Một số ký hiệu thường gặp:
PG hoặc P: Power Gear, tỉ số truyền thấp, thu dây chậm hơn nhưng khỏe hơn.
HG hoặc H: High Gear, thu dây nhanh hơn mức tiêu chuẩn.
XG hoặc XH: Extra High Gear, thu dây rất nhanh.
Gear thấp phù hợp với câu cần lực, mồi cản nước, jig, câu sâu hoặc cá lớn. Gear cao phù hợp với câu cần thu dây nhanh, đánh mồi tốc độ, bắt kịp dây chùng hoặc xử lý cá lao về phía người câu.
Cách đọc ký hiệu trên máy câu ngang
Máy câu ngang cũng có các phần tương tự: hãng sản xuất, tên máy, concept, size spool, gear ratio và chiều tay.
Concept trên máy câu ngang
Một số ký hiệu phổ biến:
DC: máy ngang Shimano dùng hệ thống phanh điều khiển kỹ thuật số.
SV: concept spool/phanh của Daiwa, hỗ trợ dải mồi rộng và dễ kiểm soát hơn.
TW: T-Wing System của Daiwa, hỗ trợ thoát dây khi ném.
BFS: máy ngang chuyên cho mồi nhẹ đến siêu nhẹ.
MGL: thiết kế spool nhẹ của Shimano, giúp spool khởi động nhanh hơn và hỗ trợ ném mồi tốt hơn.
Những ký hiệu này giúp người chơi hiểu máy được thiết kế để làm gì, hợp với kiểu mồi nào và phù hợp với phong cách câu nào.
Size spool máy ngang
Máy ngang thường có các size spool như 70, 80, 100, 150, 200, 300…
Size nhỏ thường nhẹ hơn, hợp với mồi nhẹ và thao tác liên tục. Size lớn chứa nhiều dây hơn, hợp với mồi nặng, cá lớn hoặc câu ở địa hình cần dây dài.
Khi chọn máy câu ngang, đừng chỉ nhìn size. Hãy xem thêm trọng lượng spool, sức chứa dây, hệ phanh, dải mồi khuyến nghị và kiểu câu dự định sử dụng.
Gear máy ngang
Với máy ngang, gear ratio thường được chia tương đối như sau:
Gear dưới 6.0: thiên về lực, thu chậm.
Gear 6.0 đến dưới 7.0: tốc độ trung bình, đa dụng.
Gear 7.0 đến dưới 8.0: high gear, thu nhanh.
Gear trên 8.0: extra high gear, thu rất nhanh.
Máy gear cao rất tiện khi câu lure, cần bắt dây nhanh hoặc đánh mồi tốc độ. Tuy nhiên, nếu kéo mồi cản nước mạnh hoặc câu tải nặng, gear quá cao có thể khiến người chơi nhanh mỏi hơn.
Chiều tay máy ngang
Với máy ngang, chiều tay rất quan trọng. Một số hãng dùng ký hiệu L để chỉ tay trái. Nếu không có L thường là tay phải. Với một số máy Shimano, các model kết thúc bằng số lẻ như 71, 101, 151, 201 thường là tay trái, còn 70, 100, 150, 200 thường là tay phải.
Người chơi nên chọn chiều tay theo thói quen thật sự của mình, không nên chỉ chọn theo lời khuyên chung. Nếu quen cầm cần tay phải và quay tay trái, hãy chọn máy tay trái. Nếu quen cầm cần tay trái và quay tay phải, hãy chọn máy tay phải.
Các thông số máy câu cần lưu ý
Dù là máy câu đứng hay máy câu ngang, khi chọn máy, anh em nên quan tâm đến một số thông số cơ bản sau.
Gear Ratio
Gear ratio ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ thu dây và cảm giác kéo. Gear cao thu dây nhanh, hợp với các kiểu câu cần bắt dây nhanh. Gear thấp thu dây chậm hơn nhưng có lợi thế về lực, hợp với câu nặng hoặc mồi có sức cản lớn.
Không có gear nào tốt tuyệt đối. Quan trọng là chọn gear phù hợp với kiểu câu.
Trọng lượng máy
Trọng lượng ảnh hưởng đến độ cân bằng của bộ cần máy và cảm giác cầm lâu. Với câu lure, câu suối, câu ghềnh, câu ISO hoặc các kiểu câu phải cầm cần liên tục, máy nhẹ là một lợi thế lớn.
Tuy nhiên, máy quá nhẹ nhưng thân không đủ cứng cũng không phải lúc nào cũng tốt. Cần cân bằng giữa trọng lượng, độ cứng thân máy, độ bền và mục đích sử dụng.
Drag
Drag là lực hãm trên spool. Drag cao giúp máy chịu được lực kéo lớn hơn trước khi xả dây, nhưng không nên hiểu drag là sức mạnh duy nhất của máy.
Một máy câu tốt cần drag mượt, ổn định và dễ chỉnh. Drag giật cục hoặc không đều có thể khiến đứt dây, bung lưỡi hoặc làm cá thoát khi đang kéo.
Tốc độ thu dây
Tốc độ thu dây cho biết mỗi vòng tay quay thu được bao nhiêu cm dây. Thông số này thực tế hơn gear ratio vì nó còn phụ thuộc vào đường kính spool.
Hai máy cùng gear ratio nhưng spool khác nhau có thể có tốc độ thu dây khác nhau. Vì vậy, khi cần chọn máy cho một kiểu câu cụ thể, nên xem cả gear ratio và tốc độ thu dây.
Số bạc đạn
Số bạc đạn là thông số nhiều người quan tâm, nhưng không nên xem đây là yếu tố quyết định duy nhất.
Một máy có nhiều bạc đạn chưa chắc đã tốt hơn một máy ít bạc đạn nhưng dùng bạc đạn chất lượng cao, đặt đúng vị trí và có độ hoàn thiện tốt. Với máy câu, chất lượng bạc đạn, khả năng chống ăn mòn và độ chính xác gia công quan trọng hơn số lượng đơn thuần.
Các dòng bạc đạn tốt như chống gỉ, chống nước mặn hoặc bạc đạn cao cấp ở line roller, trục spool, tay quay sẽ giúp máy hoạt động ổn định hơn trong thời gian dài.
Sức chứa dây
Sức chứa dây cho biết máy có thể chứa bao nhiêu dây theo đường kính hoặc thông số nhất định. Đây là yếu tố rất quan trọng khi chọn máy.
Với câu lure, câu lancer, câu lục, câu ghềnh hoặc câu bờ, nên chọn máy có sức chứa dây đủ lớn so với khoảng cách ném thực tế. Với câu jig, câu đáy hoặc câu biển, sức chứa dây nên phù hợp với độ sâu điểm câu và khả năng cá chạy dây.
Không nên chọn máy chứa dây quá ít nếu thường xuyên câu xa, câu sâu hoặc gặp cá lớn.
Nên chọn máy câu đứng hay máy câu ngang?
Nếu anh em mới chơi, muốn dễ làm quen, câu đa dụng và ít rủi ro rối dây, máy câu đứng là lựa chọn an toàn hơn.
Nếu anh em chơi lure nhiều, thích cảm giác kiểm soát mồi tốt, muốn thao tác gọn và sẵn sàng học cách kiểm soát spool, máy câu ngang là lựa chọn rất thú vị.
Có thể hiểu đơn giản:
Máy câu đứng phù hợp với người mới, câu đa dụng, câu xa, câu biển nhẹ, câu lục, câu surf, câu ghềnh và nhiều kiểu câu phổ thông.
Máy câu ngang phù hợp với câu lure, câu mồi giả, câu cá lóc, câu chẽm, câu nhồng, câu măng, light jig hoặc những người thích kiểm soát mồi chính xác hơn.
Tuy nhiên, không có lựa chọn nào tốt tuyệt đối. Một người chơi kinh nghiệm có thể dùng cả máy đứng và máy ngang tùy điểm câu, loại mồi, loại cá và phong cách chơi.
Lời kết
Máy câu là một phần rất quan trọng trong bộ đồ câu. Hiểu đúng về máy câu đứng, máy câu ngang, size máy, gear ratio, drag, spool, bạc đạn và sức chứa dây sẽ giúp anh em chọn được bộ máy phù hợp hơn, dùng bền hơn và câu hiệu quả hơn.
Với người mới, nên bắt đầu từ nhu cầu thực tế: câu ở đâu, câu cá gì, dùng cần nào, dùng dây gì, dùng mồi nặng bao nhiêu và cần ném xa hay cần kéo khỏe. Khi trả lời được những câu hỏi đó, việc chọn máy câu sẽ dễ hơn rất nhiều.
Tại Đăng Ninh Fishing, anh em có thể tham khảo nhiều dòng máy câu đứng, máy câu ngang và máy câu chuyên dụng từ các thương hiệu như Daiwa, Shimano, Penn, Abu Garcia, Pioneer, Tsurinoya… phù hợp cho nhiều nhu cầu câu khác nhau từ phổ thông đến cao cấp.
Bài viết tham khảo:
Các kiến thức cơ bản về dây câu: Mono, FluoroCarbon, PE/Braid – 3 loại này khác nhau thế nào?